TAJEMNICE CARAVAGGIA
To była pierwsza na rynku polskim książka, która w rzetelny sposób opracowała dorobek malarza. Przeszukując archiwa, oglądając każdy obraz, szukając i czytając autor zaprezentował życie oraz twórczość wielkiego CARAVAGGIA.
Powróćmy więc do pozycji Wydawnictwa Jedność Tajemnice Caravaggia księdza profesora Witolda Kaweckiego.
REALIZM I…
Któż z nas nie widział obrazu, na którym Apostoł wkłada palec w zraniony bok Chrystusa. Zdziwione, trochę przestraszone, ciekawe twarze pochłaniają widza, a realizm prezentowany przez malarza jest wprost nieosiągalny. Uczestniczymy w tym wydarzeniu choć minęło przecież dwa tysiące lat. Często nie zastanawiamy się, kto jest autorem tego dzieła? Kto niemal z fotograficzną dokładnością potrafi pokazać człowieka, ciało, emocje? Jakie są inne obrazy tego malarza?
W świat twórcy Niewiernego Tomasza zaprasza nas ksiądz profesor Witold Kawecki. Otwierając książkę Tajemnice Caravaggia możemy być pewni, że pochłonie nas ona zupełnie. Trudno przestać czytać. Tak zresztą dzieje się przy każdej innej pozycji tego autora.
Niezwykle wnikliwe studium życia malarza, jego geniusz, jego środowisko, zależności. Autor z lekkością, ale bardzo skutecznie wprowadza nas w świat mistrza pędzla. Dokładnie, z niewiarygodną znajomością tematu. Wchodzimy tam i wędrujemy przez Włochy na przełomie XVI i XVII wieku.
NARODZINY TALENTU
29 września 1571 roku w Mediolanie przychodzi na świat Michelangelo Merisi. Później przyjmuje pseudonim Caravaggio, od nazwy rodzinnego miasteczka matki. Zasobna rodzina, zaprzyjaźniona z rodem Sforza-Colonna. Caravaggio wiele razy korzysta z pomocy rodziny Sforza. Miał to szczęście, że bliscy zauważyli u niego talent i inwestowali w rozwój syna. Terminował u mistrza Peterzano w szkole Tycjana. Pierwsze prace raczej się nie zachowały, chociaż ciągle pojawiają się nowinki o odnalezionych szkicach czy dziełach.
TRUDNY WIEK A MALARSTWO
Żył w trudnych czasach. Wiek XVI to Reformacja, Sobór, Kontrreformacja, przemiany gospodarcze, społeczne. On sam też ma naturę, delikatnie mówiąc, zawadiacką. Często siłowo rozwiązuje problemy, co niestety przysparza mu wiele kłopotów. Nie rzadko ratuje się ucieczką.
Pierwszy raz uciekł do Rzymu, gdzie udało mu się wniknąć w krąg arystokratów, kardynałów. Zachwycał swoim malarstwem od początku. Chory Bachus, Zdrowy Bachus, Szulerzy, Wróżenie z ręki, Muzykanci, to tylko niektóre z obrazów. Tam także zaczął malować sceny religijne. Dzięki nim stał się sławny. Uczył się od wybitnych, ale podążał swoją drogą.
Święta Maria Magdalena, Śmierć Dziewicy, Madonna giermków. Te obrazy wymykają się z ówczesnych ram. Jak pisze ks. Profesor:
Również przemoc, okrucieństwo, gwałt, desakralizacja ukazują prawdę ludzkiego życia. A ponieważ sztuka dla Caravaggia jest lustrem rzeczywistości, nie powinno w niej ich zabraknąć. Bohaterowie jego obrazów to ludzie prości, wzięci z ulicy… mają pospolite twarze… tacy byli portretowani przez niego święci.
TAJEMNICA
Jego nieszablonowy sposób podjęcia tematyki religijnej też powodował kłopoty. Madonna Giermków czy Śmierć Dziewicy to obrazy, na których teologicznie wyprzedzał swój czas. Ale nie znalazł zrozumienia u jemu współczesnych. A przecież Caravaggio zatrzymał widza, nie tyle przed obrazem, co tajemnicą. Dotykamy jej, trochę rozumem, trochę sercem. Dalej to już nieskończoność, której tutaj nie możemy przekroczyć.
PODRÓŻE
Na jubileusz 1600 roku namalował Powołanie Mateusza. Obraz, który otworzył nową fazę malarstwa. Kolejne lata to kolejne ucieczki po kryminalnych wyczynach. Neapol, Malta, Sardynia. Powstaje Siedem uczynków miłosierdzia, które nazwano najlepszym obrazem XVII wieku. W Neapolu, wtedy jednym z najliczniejszych miast Europy, namalował jeszcze Madonnę różańcową, Ukrzyżowanie św. Andrzeja, Cierniem koronowanie. Na Malcie udało mu się uzyskać tytuł Kawalera Maltańskiego, ale zgubił go jego porywczy charakter. Został nawet uwięziony. Ucieka. To na Malcie maluje obraz podpisany własną krwią – Ścięcie Jana Chrzciciela.
Zdarza się, że dzieła sztuki są spowiedzią autora, ujawniają jego osobowość i duchowość. U Caravaggia ma to miejsce w stopniu maksymalnym. Trudno oddzielić twórczość artysty od jego bujnego życia. (Witold Kawecki)
Po pobycie na Sycylii wrócił do Neapolu. Trafił w ręce człowieka, którego wcześniej zranił. Cierpiał, ledwo uszedł z życiem. Jednak nadal tworzy. Wówczas powstały: Męczeństwo Świętej Urszuli i Dawid z głową Goliata.
ŚMIERĆ
Próbował dostać się do Rzymu. To niestety było niewykonalna.
Umiera w lipcu 1610 roku, mając 39 lat. Nie ma grobu…
Zostaje zapomniany na kilkaset lat. Cisza. Aż do połowy XX wieku, kiedy to odkryto go na nowo. Jego obrazy są we wszystkich największych muzeach świata, a ceny na aukcjach osiągają niewyobrażalne ceny. Genialnie oddał to autor książki:
Caravaggio jest w świecie sztuki absolutnym fenomenem pop. Podziwiany za światło i kolor, kochany za swoje bujne życie. Przemawia do wszystkich niezależnie od ich przygotowania intelektualnego, pochodzenia czy pełnionej profesji. Z jego obrazów bije niezwykła energia, czar i prawda o człowieku, które sprawiają, że wciąż jest żywy.
KSIĄŻKA
Tajemnice Caravaggia to lektura obowiązkowa, która odkrywa przed nami życie i twórczość tego niezwykłego malarza. Opowieść o twórcy, który wyprzedził swoją epokę, posługiwał się nowatorskimi technikami malarskimi. Pokazywał prawdę o człowieku, a czynił to w sposób znakomity.
Autor bardzo szczerze, z wielką pasją pisze o nim. Czyni z niego człowieka, którego tak naprawdę nie znaliśmy. Legendy i niedopowiedzenia zostawił z boku, by odkryć prawdę o nim samych jak i o jego twórczości. Przemierzył świat, by zobaczyć każdy obraz. Badał archiwa oraz źródła. Dzięki wnikliwości otrzymaliśmy niezwykłą biografię wielkiego Caravaggia, dodatkowo ubogaconą wspaniałymi reprodukcjami obrazów. Jest naprawdę doskonale wydana.
Ewa Lees
Dziękujemy Wydawnictwu JEDNOŚĆ za Tajemnice Caravaggia księdza profesora Witolda Kaweckiego.
