JEZUS W SZTUCE. TAJEMNICA ODKUPIENIA
Wszystko ma chwalić Pana. Nawet książka, którą przedstawiam jest posłuszna temu zawołaniu. Przez słowa, które przypominają o wielkości i miłości Boga. Przez obrazy, które przenikają umysły i serca. Tajemnica odkupienia księdza profesora Witolda Kaweckiego wprowadza nas w świat sztuki, ale przede wszystkim jej bohatera uwiecznionego na tysiącach dzieł – Jezusa Chrystusa. To Jezus w sztuce przybliżający nas do Prawdy.
Chwalcie Boga w Jego świątyni,
chwalcie na ogromnym Jego nieboskłonie.
Chwalcie Go za potężne Jego dzieła,
chwalcie za niezmierzoną wielkość Jego.
Chwalcie Go dźwiękiem rogu,
chwalcie na harfie i cytrze.
Chwalcie Go bębnem i tańcem,
chwalcie na strunach i flecie…….
Wszystko, co żyje niech chwali Pana!
Psalm 150
WIELKANOC
Mamy początek wiosny. Wszystko budzi się do życia. Coraz częściej wpatrujemy się w pojawiające się wiosenne kwiaty, maleńkie, czystej zieleni liście i bardziej błękitne niebo. Przygotowujemy się do Świąt Wielkiej Nocy. Zakupy, pośpiech, a jednocześnie, a może przede wszystkim – Pascha Chrystusa opisana w Piśmie Świętym. Dla chrześcijan to słowa najważniejsze. Słowa, które słyszymy i niejako uczestniczymy w tajemnicy.
Książka księdza profesora daje jeszcze jedną możliwość i pomoc w przeżyciu Paschy. Przeprowadza przez historie Zbawienia i przedstawia obrazy. Te podziwiane, uznane za najpiękniejsze oraz najcenniejsze dla cywilizacji. Ogrom wiedzy, doskonała jakość sprawiają, że jest przeznaczona nie tylko dla chrześcijan. Sam autor pisze tak:
Piszę więc książkę o Jezusie, chcąc choć troszkę odnowić dusze. Adresuję ją do wierzących, co oczywiste, ale także do wątpiących, aby poprzez większą wiedzę zbliżyli się do Boga. Książka jest lekturą dla niewierzących, aby poprzez humanizm i odsłaniające się piękno zrozumieli Prawdę.
JEZUS W SZTUCE
Jezus. Tajemnica odkupienia. To przedstawienie piękna. Spacer przez wieki z doskonałym przewodnikiem. Otwieranie księgi to wejście w tajemniczy ogród. Niepowtarzalny zapach druku pięknego wydania zachęca do zanurzenia się w treść. Nasz zmysł wzroku pochłania tekst, a serce bije mocniej. Jeśli zaczniesz czytać i oglądać przedstawione dzieła dotkniesz niewidzialnego.
Jednym z pierwszych obrazów pokazanych przez autora jest Salvador Mundi Leonarda da Vinci. Arcymistrzowstwo. Nie pozwala na szybkie przejście do następnej strony. Obraz zachwycający, pełen tajemniczości, wielkości Chrystusa. Zmusza do spojrzenia w namalowane oczy. Ten Chrystus zapowiedziany na początku dziejów, po grzechu pierworodnym, a później przez proroków. Chrystus, który wypełnia obietnice, utrwala prawo, umiera i zmartwychwstaje, budząc nas do nowego życia. To dzieło jest nam potrzebne, żeby zatrzymać się, odpocząć w biegu życia. Poznać Jezusa i Jego historię, kulturę, obyczaje. Jak wyglądał, jak się zachowywał. Prawo jest znane, ale trzeba poznać Tego, Który mówił:
Nie sądźcie, że przyszedłem znieść Prawo albo Proroków. Nie przyszedłem znieść, ale wypełnić. /Mt 5,17/
WALORY KSIĄŻKI
Trzeba poznać Jezusa. Dla niektórych jest tylko przecież postacią z przeszłości. Czasem wystarczy jednak pytanie o historię, by przybliżyć się do Osoby, przemyśleć i zapytać o Prawdę. Książka dla każdego, kto właśnie pyta o historię relacji Boga z człowiekiem. Wieki dziejów człowieka zbuntowanego, poszukującego, walczącego, proszącego.
Autor w bardzo ciekawy, przystępny sposób przybliża nam wydarzenia ze Starego i Nowego Testamentu. Świetny układ książki, chronologiczne przekazywanie informacji poparte tłumaczeniem i rozważaniem. To powoduje, że nawet dla człowieka mało obytego w teologii staje się czytelne. Treść ubogacona obrazami wciąga i nie pozostawia wyboru.
Upomnienie Adama i Ewy Domenichino, Abraham wypędzający Hagar i Izmaela Guercino, Ofiara Izaaka Tycjana czy Izaak błogosławiący Jakuba G. Flincka, Mojżesz z tablicami Prawa Rembrandta to tylko przykłady obrazów i malowideł ściennych, które pomagają w przyjęciu historii Starego Testamentu. Możemy kontemplować te wydarzenia. Autor bowiem ukazuje oraz pomaga zrozumieć trudne karty historii Narodu Wybranego, opisu wkraczania Boga w losy człowieka i przygotowanie na przyjście Jezusa. Księga Rodzaju, Księga Wyjścia czy Księgi Proroków przestają być tylko historią. To wydarzenia, w których Bóg uczestniczy w sposób szczególny, kieruje nimi. Ksiądz Profesor w ujmujący sposób tłumaczy zachowanie ludzi podczas prób, nieszczęśliwych wydarzeń, choroby czy śmierci. Abraham, Hiob, Jan Chrzciciel, który oddał życie, ponieważ nie wahał się mówić prawdy.
Można zabić człowieka, ale nie można zabić Prawdy.
Narodziny Jezusa ukazane w konkretnym momencie historii Izraelitów i miejscu na świecie. Treść ubogacona obrazami Durera, Georges’a de La Tour, Giovanniego Belliniego. Razem z Jezusem, Jego Matką jest i Święty Józef. Jakże mocno przemawiają do nas obrazy Święty Józef cieśla Georges’a de La Tour czy Przystanek Świętej Rodziny Caravaggio. Bóg – Człowiek, coś nadprzyrodzonego płynie z tych obrazów, a jednocześnie i Jezus i Jego rodzice stają się nam bardzo bliscy.
JEROZOLIMA
Wolumin zawiera również współczesne zdjęcia ziemi Jezusa, a Krótka historia Palestyny przenosi nas dokładnie w tamte miejsca i czasy. Rozdział poświęcony ziemskiemu życiu Jezusa, to swego rodzaju rekolekcje przez słowo i obraz. Rafael Cudowny połów, Rembrandt Chrystus podczas burzy czy Magdalena pokutująca Tycjana – obrazy poparte opisem wydarzeń, które przybliżają Jezusa i odpowiedź na pytanie – dlaczego stał się Człowiekiem. Jest i Malczewski w odsłonach Chrystusa i Samarytanki. I wreszcie Pascha Chrystusa z obrazami między innymi: Caravaggia, Rubensa, Rembrandta, Boscha czy Guya. Patrząc na Chrystusa Ukrzyżowanego Diego Velázqueza, czy nie słyszymy Wykonało się /J 19,28/?
Rozdział o Wniebowstąpieniu i Zesłaniu Ducha Świętego nie kończy ani historii Jezusa, ani człowieka. Czytamy bowiem Dzieło odkupienia pozostało w postaci Słowa Bożego, w naszym wnętrzu, w uzdrawiających łaską sakramentach, w modlącym się i cierpiącym Kościele.
TAJEMNICA
Jest jeszcze coś dotykalnego, co było badane na tysiące sposobów, by potwierdzić autentyczność lub ją odrzucić. To Całun Turyński i Chusta z Monoppello. Obrazy, których nie uczynił człowiek, obrazy Chrystusa. On Sam nam je pozostawił. Możemy je odrzucić, możemy kontemplować.
Pytanie o Paschę, o śmierć i zmartwychwstanie Chrystusa, o radość Wielkanocy jest w nas. Jak pisał Karol Wojtyła w wierszu Jedno drzewo:
Ziemio, ziemio! odpowiedz żądaniom wiecznej Mądrości! Miejsce spotkań, przestań być pustynią, stań się oazą! Czyż nie powinien rozkwitnąć człowiek tam, gdzie Ty się przybliżysz? Przybądź i przynieś z sobą rozkwit człowieka!
Jezus w sztuce przybliża do Jezusa w życiu. Książka niewątpliwie wskazuje drogę. Pomaga tym, co szukają i wzmacnia już drugich w swej wierze.
Ewa Lees
Bardzo dziękujemy Wydawnictwo JEDNOŚĆ za publikację.
Z księdzem profesorem Kaweckim mieliśmy okazję rozmawiać przy okazji premiery książki Podróże po Włoszech z Artemizją Gentileschi. Wywiad ukazał się w jednym z numerów naszego magazynu, a z fragmentem możecie zapoznać się tutaj:
https://sztukazapisana.pl/ksiadz-profesor-witold-kawecki-o-artemizji/
