MISTRZYNIE. ESEJE O POLSKICH ARTYSTKACH
Kobiety są w natarciu. Świat sztuki, który przez wiele pokoleń nie doceniał w pełni ich roli, teraz próbuje nadgonić stracony czas. Publikacji o zapomnianych powstaje coraz więcej. Może w ten sposób każdy chciałby mieć swój wkład w ten nowy trend? Mam wrażenie, że z upływem czasu jest to jednak coraz trudniejsze zadanie. Paradoksalnie otrzymujemy nowe informacje, wiadomości, więcej danych, rozwiązują się sprawy dotychczas pozostające w ukryciu, ale… Autorzy muszą przy tym każdorazowo dokonać pewnego rodzaju rewolucji – zainteresować czytelnika czymś nowym, czymś jeszcze nieujawnionym.
CZY TO SIĘ UDAJE?
Przed nami kolejna pozycja. Tym razem napisana przez kobietę o kobietach polskiej sceny artystycznej wieku XIX, XX oraz XXI. Dagmara Budzbon-Szymańska autorka Mistrzyń. Esejów o polskich artystkach to zaprawiona już pisarka, której teksty mogliśmy przeczytać między innymi w Art&Business czy też Woman’s Art Journal. Szerszej publiczności może być znana jako autorka bloga https://sztukadladzieci.pl, w którym prezentuje sztukę w obrębie dziecięcego świata, zaprasza najmłodszych do kultury i zachęca do przekazywania wiedzy na jej temat w sposób dostosowany do percepcji oraz zdolności naszych pociech. Teraz jednak zmierzyła się z publikacją dla dorosłych i musimy przyznać, że wspaniale jej to wyszło.
MISTRZYNIE
Mistrzynie… wydane przez Wydawnictwo Arkady to przekrój przez artystyczną rzeczywistość stworzoną przez kobiety – kobiety niesamowicie różne od siebie. Wydawać by się mogło, że 200 lat, które autorka opracowuje to w perspektywie dziejów historii sztuki zaledwie fragment. Jednakże w perspektywie kobiecej strony to czasoprzestrzeń zmieniająca się z każdym pokoleniem. Dzięki selekcji autorki otrzymujemy przekrój postaci z naprawdę innych światów (mamy i XIX-wieczne emigrantki i XXI-wieczne rewolucjonistki). Autorka ukazuje nam ich postrzeganie rzeczywistości, ich drogę do sztuki, ich walkę o zasłużone miejsce w kronikach kultury. To zupełnie inne „bycie” np. w Paryżu przełomu wieków i Warszawie lat dzisiejszych, o czym przekonujemy się w trakcie lektury. Artystki swym życiem mierzą się z codziennością próbując łączyć niejednokrotnie sztukę z rodziną. Pomimo upływu czasu nie zniknęły wszystkie dylematy i problemy. One przełamywały kolejne tabu, pokonywały przeszkody, kroczyły do wyznaczonego celu. Niektóre z nich całkiem samotnie, inne z dziećmi u boku. Jedne spokojnie i bez zbędnego natarcia, podczas gdy inne wprost przeciwnie – z pełną siłą i bez zahamowań.
HISTORIE KOBIET
Budzbon-Szymańska wybrała między innymi Annę Bilińską-Bohdanowiczową, od której zaczyna swoją opowieść, poprzez znaną Olgę Boznańską, Zofię Stryjeńską, Tamarę Łempicką, modernistyczną Katarzynę Kobro, Marię Jaremę, aż do twórczyń bliższych nam czasowo Zofię Kulik, Joanną Rajkowską, Agatę Bogacką, kończąc Małgorzatą Mirgą-Tas. To 21 artystek reprezentujących całkowicie inny styl zarówno w życiu osobistym jak i artystycznym. Dzięki wnikliwej pracy autorki otrzymujemy rzetelne oraz sprawdzone wiadomości. Jak sama pisze we wstępie:
Z wieloma z opisanych przeze mnie artystek (lub z osobami zajmującymi się ich spuścizną) miałam wielką przyjemność porozmawiać i skonsultować treść poświęconych im tekstów – wszystkie uwagi były niezwykle wartościowe i pozwoliły mi ująć w książce tak dużo prawdy, jak tylko się udało.
ESEJE
Eseje o polskich artystkach czyta się z przyjemnością. Każdy z nich można potraktować jako osobną, codzienną rozkosz obcowania ze sztuką, bowiem są bardzo „kobiece” w swym odbiorze. Pisane z łagodnością eseisty estety. Jednakże przy tym bardzo rzetelne w swej merytoryce. Co ważne, nadają się zarówno dla ludzi już będących trochę w bańce sztuki, jak i tych, którzy swą przygodę dopiero rozpoczynają. Może to właśnie pisanie dla dzieci (Dagmara Budzbon-Szymańska jest także autorką serii książeczek o Myszy Tymoteuszu i jeżu Fryderyku) pozwoliło autorce rozwinąć umiejętność takiego pisania i dotarcia z wiedzą, nie zawsze prostą, do każdego czytelnika?
Cieszymy się, że mogliśmy jako SZTUKA ZAPISANA objąć patronatem książkę Dagmary Budzbon-Szymańskiej Mistrzynie. Eseje o polskich artystkach. Pod każdym względem jest pozycją intersującą, ciekawą i nietuzinkową. Wydawnictwo Arkady jak zawsze idealnie dopasowało szatę graficzną do wartości wewnątrz. Świetnie zredagowany oraz ułożony staje w rzędzie literatury, do których powinniście sięgnąć. My na pewno będziemy do niej powracać…
Za książkę dziękujemy Wydawnictwu ARKADY, które zaprosiło nas do objęcia patronatem powyższej publikacji, za co niezmiernie dziękujemy.
